Pierwsza daleka obserwacja Sudetów z województwa łódzkiego

Czy można zobaczyć Sudety z województwa łódzkiego? 

Czy widać Sudety z województwa łódzkiego? To pytanie może wydawać się nieco szalone - województwo łódzkie? przecież to daleko, bardzo daleko od gór, a poza tym Sudety to góry o kilometr niższe niż Tatry, które są najwyższym w Polsce pasmem górskim! Pomimo tych celnych spostrzeżeń odpowiedź na wcześniej zadane pytanie jest jedna - Sudety z województwa łódzkiego da się zaobserwować, ale jedynie ich bardzo mały skrawek zaliczany do czeskich Jesioników.

Poszukiwania dobrego punktu obserwacyjnego do pierwszej w historii udokumentowanej obserwacji Sudetów z województwa łódzkiego 

Historia tej bardzo niezwykłej i pionierskiej dalekiej obserwacji z województwa łódzkiego sięga kilku lat wstecz do czasów gdy odkrywałem możliwości obserwacyjne północy Opolszczyzny w rejonie Byczyny, gdzie obserwować można Sudety Wschodnie z wielu punktów. Zawsze jednak mając już kilka obserwacji z danego miejsca próbowałem zaglądać dalej. W końcu o to chodzi, dalekie obserwacje to obserwowanie obiektów naziemnych z dużych odległości i każdy kilometr więcej daje większą satysfakcję. Niestety ukształtowanie terenu to rzecz, na którą nie mamy wpływu i województwo łódzkie nie ma wzniesień o wybitnych wysokościach. Jednak mając na uwadze obserwacje z północnych rubieży Opolszczyzny zacząłem poszukiwania miejsca w rejonie Wysoczyzny Wieruszowskiej i północno - zachodnich rubieżny Wyżyny Wieluńskiej, skąd dałoby się zobaczyć Sudety. Oczywiście symulacje komputerowe przeprowadzane w ogólnodostępnych programach symulacyjnych pokazywały kilka perspektywicznych miejsc na tym obszarze, jednak kilkukrotny rekonesans terenowy pokazywał nieubłaganie, że takiego miejsca nie ma. Po prostu we wszystkich perspektywicznych miejscach dalszy horyzont w kierunku Sudetów, niezbędny do przeprowadzenia takiej obserwacji zasłaniają budynki lub las.

Dalekie obserwacje z Kocilewa 

Jednak całkiem przypadkiem, bo przejazdem, trafiłem w dosyć interesujące miejsce, które jak się niedawno okazało jest jedynym pewnym miejscem w województwie łódzkim skąd można zaobserwować Sudety. Tym miejscem jest bezpośrednia okolica zabytkowego wiatraka w przysiołku Ożarowa - Kocilewie w powiecie Wieluńskim, należąca do Muzeum Ziemi Wieluńskiej.

Zabytkowy wiatrak w Kocilewie

 

Krótka historia wiatraka młynarskiego w Kocilewie

Miejsce to jest wybitnie ciekawe, o walorach zarówno edukacyjnych jak i historycznych, samo otoczenie zabytkowego wiatraka również dodaje swoistego klimatu. Południowy skłon Wzgórz Ożarowskich (czyli północno - zachodni skrawek Wysoczyzny Wieluńskiej) wznosi się na tyle wysoko, by na pobliski krajobraz położony na południe roztaczała się z nich szeroka panorama, którą ograniczają dopiero wzgórza progu Herbskiego w rejonie Kluczborka.

 

Widok w kierunku południowo-zachodnim

Aspekty techniczne obserwacji Jesioników z Kocilewa

Do samej obserwacji wystarczy lornetka lub aparat z teleobiektywem o ogniskowej 200-300 mm, jednak warunki do takiej obserwacji zdarzają się niezbyt często. Szczególnie korzystny jest tu okres zimy, kiedy słońce zachodzi bardzo blisko miejsca, gdzie widać szczyt Pradziada (o wysokości 1492 m n.p.m.) w czeskich Jesionkach z odległości 149 km. Możemy wtedy liczyć na podświetlenie konturu szczytu dzięki czemu obraz oddalonych obiektów jest bardziej kontrastowy. Do wykonania tej obserwacji wykorzystałem właśnie taką sytuację. Zdjęcia wykonano 25 stycznia 2025 roku, a interaktywną symulację widoku można zobaczyć tutaj. Na koniec dodam, że znalezienie miejsca, w którym należy szukać szczytu Pradziada nie jest trudne, wystarczy znaleźć na bliższym planie charakterystyczne drzewo i budynek przedstawiony na poniższym zdjęciu. Jeśli widzialność jest na tle dobra to pomiędzy nimi, na dalekim horyzoncie ujrzymy fragment czeskich Sudetów. Teoretyczne z okolicy wiatraka w Kocilewie widać również szczyt Keprnik (1423 m n.m.) - trzeci co do wysokości w Jesonikach, mi jednak nie udało się go zobaczyć i podejrzewam, że z powodu mniejszej wysokości nie jest on jednak z tego miejsca widoczny. 

 

Widok w kierunku czeskich Jesioników z Kocilewa, ogniskowa 100 mm

Szczyt Pradziad o wysokości 1492 m n.p.m. widziany z Kocilewa w pow. wieluńskim, ogniskowa 300 mm

Pradziad w Jesionikach widziany z Kocilewa, zdjęcie powiększone przez przycięte z ogniskowej 300 mm

Pradziad widziany z Kocilewa, dystans 149 km, ogniskowa zdjęcia wynosi 300 mm

 

Jesioniki z Kocilewa na Wzgórzach Ozarowskich, dystans 149 km, ogniskowa zdjęcia wynosi 300 mm

 

Pradziad widziany z Kocilewa w pow. wieluńskim, ogniskowa 300 mm

 

Lokalizacja miejsca obserwacji

 

Pole widzenia w kierunku Jesioników z Kocilewa  

Jak duży wycinek Sudetów można obserwować z Wzgórz Ożarowskich ?

Jak można zaobserwować na powyższych zdjęciach widać niewielki fragment szczytu, przez który przewiewało niskie chmury oraz 146,5 metrowej wysokości wieżę - nadajnik radiowo-telewizyjny. Co mogłoby świadczyć o tym, że mieszkańcy ziemi wieluńskiej mogą bez przeszkód odbierać sygnał czeskiej telewizji naziemnej. Dla porównania chciałbym również zaprezentować zajęcie Pradziada z okolic Trzebnicy (około 130 km) zrobione kilka godzin wcześniej. Dzięki niemu łatwo jest sobie zobrazować jak niewiele tej wielkiej góry można obserwować z Ożarowa .

 

Pradziad widziany tego samego dnia z okolicy Trzebnicy

Podsumowanie

Podsumowując można powiedzieć, że Dalekie obserwacje Sudetów z województwa łódzkiego są możliwe. Z okolic Kocilewa w powiecie wieluńskim można dostrzec szczyt Pradziada w czeskich Jesionikach oddalony o około 149 km. To jedna z najdalszych udokumentowanych obserwacji Sudetów z obszaru Polski centralnej i pierwsza w historii udokumentowana obserwacja Sudetów z województwa łódzkiego. Do tej pory w środowisku dalekich obserwatorów temat takiej obserwacji przewijał się kilkukrotnie, jednak potencjalna obserwacja była raczej domysłem, gdyż brakowało odpowiedniego miejsca by spróbować takiej obserwacji. Kto wie? może w przyszłości uda się zobaczyć Sudety z innego miejsca w województwie łódzkim.

Źródła danych użyte do opracowania publikacji oraz bibliografia wraz z linkami:

• Symulacja www.udeuschle.de
• Symulacja  www.heywhatsthat.com
• Mapy programu Google Eartch i Google Maps
• Mapy www.openstreetmap.org
• Mapy www.geoportal.gov.pl
• 500mm  2020/08/ Ciecierzyn Koło Byczyny
• 500mm  2022/03/ Byczyna
• Wikipedia  Wyżyna Wieluńska
• Wikipedia  Wysoczyzna Wieruszowska
• Wikipedia  Próg Herbski
• Wikipedia Ożarów
• Wikipedia  Muzeum Ziemi Wieluńskiej
• Wikipedia  Jesioniki
• Wikipedia  Pradziad