Średniogórze Czeskie, Szumawa i Brdy widziane ze Śnieżnika

Moment, w którym można obserwować Alpy z terytorium Polski (link) jest niezwykły, zdarza się naprawdę rzadko, a poza tym trzeba włożyć dużo wysiłku, żeby taki fenomen przyrody obejrzeć. Jednakże warunki pogodowe jakie muszą zaistnieć w atmosferze w czasie trwania tej niezwykłej chwili pozwalają zazwyczaj na nieco więcej, również w innych kierunkach niż tylko Alpy. W fachu dalekiego obserwatora to bardzo ważne, by zwracać uwagę nie tylko na "głównego bohatera" obserwacji, ale też na detale pojawiające się w każdym innym miejscu horyzontu, ponieważ to waśnie one mogą przynieść jeszcze większe zaskoczenie.

Kilka minut po zachodzie słońca na wieży widokowej na Śnieżniku 

Takim cichym, drugoplanowym bohaterem obserwacji Alp ze Śnieżnika jest Średniogórze Czeskie. Niewielkie i niskie pasmo górskie, które nawet dla mnie wydawało się abstrakcją, jeśli chodzi o obserwacje z dobrze znanego mi Śnieżnika. Nie do pominięcia jest fakt, że nowa wieża widokowa w tym miejscu potencjalnie pomaga takiej obserwacji. Dodatkowe 30 metrów do wysokości szczytu znacznie zmienia sytuację gdy chcemy obserwować cokolwiek w tym kierunku. Każdy metr wysokości sprawia, że Góry Orlickie stają się mniejszą przeszkodą. Ponadto po przeanalizowaniu materiału zdjęciowego wykonanego na Śnieżniku okazało się, że Średniogórze Czeskie nie jest jedyną niespodzianką. Ponieważ na zdjęciach da się dostrzec obiekty będące szczytami Rudaw oraz Brdy, co jest dla mnie ogromnym zaskoczeniem, tym bardziej, że wykonywałem zdjęcia głównie z poziomu gruntu w tamtym kierunku.  

Wracając do Śnieżnika - będąc na szczycie i patrząc w kierunku zachodnim zauważyłem na horyzoncie dziwne kształty. Oczywiście część z nich automatycznie przypisałem obłokom kondensacyjnym, które zresztą nie pierwszy raz widziałem ze Śnieżnika, jednakże coś tym razem nie pasowało - było inne. Kształtów było więcej niż zwykle, co więcej były one statyczne, nie poruszały się, co było aż nadto przekonywujące aby pochylić się nad rozpoznaniem tych obiektów. Jako punkty orientacyjne mogły przecież posłużyć obłoki kondensacyjne z kominów, których lokalizacja jest znana i bliższe szczyty górskie.

 Zachód słońca na Śnieżniku

Interpretacja poniższych zdjęć jest wynikiem analizy Krzyśka Strasburgera oraz mojej. Zdjęcia przedstawiają trzy rożne krainy geograficzne: Średniogórze Czeskie, Rudawy i Brdy widziane ze Śnieżnika w czasie warunków, gdy refrakcja atmosferyczna jest znacznie większa niż nawet przy standardowych warunkach inwersyjnych. Nie ukrywam, że takie trzy obserwacje są dla mnie zaskoczeniem, tym bardziej, że są to trzy kolejne obserwacje z terytorium Polski i Sudetów na ponad 200 kilometrów. Poniższe zdjęcia wykonano 27.12.2024 roku z powierzchni gruntu przy wieży widokowej na Śnieżniku.

 Widok na spłaszczone mirażem Średniogórze Czeskie najwyższy jej szczyt Mileszówkę (837 m n.p.m.) 

Opis miraży Średniogórza Czeskiego wykonany przez Krzyśka, obliczony na podstawie danych meteorologicznych

 

Opis miraży Rudaw wykonany przez Krzyśka, obliczony na podstawie danych meteorologicznych

 

Widok ze Śnieżnika w kierunku najwyższych szczytów Rudaw - Klinovca i Flichtelbergu

 

Porównanie zdjęcia w kierunku Rudaw z mocno podciągniętym kontrastem i symulacji

 

Widok ze Śnieżnika w kierunku góry Tok (865 m n.p.m.) w Brdach 

 

Poniższe zdjęcia zostały wykonane w szczególnych warunkach atmosferycznych. Aby uzyskać obraz jak wyżej w symulacji terenowej "Udeuchle" (link) było koniecznym wprowadzenie poprawki na średni współczynnik refrakcji = 0,35. Przy takich warunkach atmosferycznych dochodzi do zjawiska optycznego, które powoduje spłaszczenie obserwowanych szczytów, a w przypadku gdy mamy do czynienia z dosyć płasko ukształtowanymi górami takimi jak Klinovec, Flichtelberg i Tok optycznie zostaną one jeszcze bardziej "rozwalcowane" co pokazują dobrze już wykonane obserwacje Klinovca, i Flichtelbergu ze Śnieżki (link), ale też inne obserwacje wykonane ze Śnieżnika, jak choćby pierwsza obserwacja Alp z tego miejsca (link) i obserwacje Alp z Pradziada (link). Dlatego też niezbędne było przeprowadzenie dodatkowej analizy opartej na symulacji uwzględniającej panujące wtedy warunki atmosferyczne. 

 

Podsumowując, nie są to najpiękniejsze dalekie obserwacje jakimi chciałbym się chwalić, dlatego tak długo zajęło mi opublikowanie tych zdjęć - ich jakość pozostawia wiele do życzenia. Aczkolwiek mamy tu do czynienia z trzema naprawdę pionierskimi  dalekimi obserwacjami na ponad 200 km trzech krain geograficznych w Czechach ze Śnieżnika - i to chyba jest najważniejsze, ponieważ lista najdalszych obserwacji z Polski poszerzy się o kolejne trzy pozycje:

1. Rudaw (Klinovec i Flichtelberg), do których maksymalny dystans wynosi 277,2 km,
2. Brd (góra Tok), do której ze Śnieżnika dystans wynosi 219,5 km,
3. Średniogórza Czeskiego (Ostrý, Kleč, Hradišťany i Milešovka), do którego dystans wynosi maksymalnie 214,2 km. 

Powyższy dystans policzono z użyciem poprawki na kształt ziemi, tzw. elipsoidy w systemie WGS-84, dystanse podane na symulacjach Krzyśka mogą odbiegać nieco od podanych, ze wglądu na to, że policzone są w płaskim systemie współrzędny geograficznych.

  

 

Położenie Śnieżnika (1425 m n.p.m.) na mapie topograficznej

  

 Położenie szczytów obserwowanych ze Śnieżnika (1425 m n.p.m.) na mapie topograficznej

 

Kończąc publikację warto jeszcze przedstawić pewną ciekawostkę dotyczącą Śnieżnika, ciekawostkę, którą wraz z kolegami - dalekimi obserwatorami utailiśmy wspólnie przez wiele lat. Otóż Śnieżnik to miejsce, z którego da się dostrzec terytorium Polski i Czech- co oczywiste, ale również Słowacji, Austrii i Niemiec. Zatem aż pięciu krajów. Nie wiem, czy w Polsce jest jeszcze drugie takie miejsce?    

 

Źródła danych:

• Symulacja www.udeuschle.de
• Mapy programu Google Eartch i Google Maps 
• Mapy www.openstreetmap.org  
  
• 500mm 2025/05/ Alpy widziane z Polski ze Śnieżnika kolejny raz
• 500mm 2025/05/ Alpy widziane z Pradziada  
  
• Dalekieobserwacje.eu Alpy ze Śnieżnika (most wanted)
  
• Dalekieobserwacje.eu Schneeberg widziany z Pradziada [278 km!]  
• Dalekieobserwacje.eu Fichtelberg i Klinovec, Rudawy widziane ze Śnieżki 
• Dalekiobserwacje.eu Widok na Karpaty ze Śnieżnika (most wanted) 
• Wikipedia Średniogórze Czeskie
• Wikipedia Średniogórze Czeskie, wykaz szczytów   
• Wikipedia Rudawy 
• Wikipedia Rudawy, wykaz szczytów na terenie Czech 
• Wikipedia Brdy 
• Wikipedia Brdy, wykaz szczytów